උග්රපතම විෂ සහිත සර්පයින් අයිති වෙන Family Elapidae

අපි පසුගිය දවස් වල කතා කරමින් හිටියේ සර්පයින් අයිත් වෙන කුළ ගැනනේ ඉතින් අද මම හිතුවා ටිකක් වැදගත් සර්ප කුළයක් ගැන කතා කරන්න‍. ඒ තමයි සර්පයින් අතරින් උග්‍රතම විෂ සහිත සර්පයින් අයිති වෙන Elapidae කියන සර්ප කුළය. අපි කවුරුත් හොදටම දන්න නයා, කරවලා වගේම  උග්‍ර විෂක් තියෙන මුහුදු නයින් අයිත් වෙන්නෙත් මේ කුළයටයි.

මේ කුළය Elapinae,Hydrophiinae, Laticauinae ලෙසට ප්‍රධාන උප කුළ (sub families) තුනකට බෙදෙනවා .  

Elapinae උපකුළයට ගොඩබිම වෙසෙන කරවලුන් හා නාගයින් අයත් වෙනවා. ගොඩබිම හමුවන උග්‍රතම විෂ සහිත සර්පයින් පස්දෙනා අතරින් තුන්දෙනෙක්, ඒ කියන්නේ නයා (Naja naja), තෙල් කරවලා ( Bungarus caeruleus) , මුදු කරවලා (Bungarus ceylonicus) මෙම උප කුළයට අයත් වෙනවා. මෙම උප කුළයට අයත් සර්පයින් අතරින් විෂේශ දෙකක් මෙරටට ආවේනිකයි.

Hydrophiinae උප කුළයට අයිති වෙන්නේ මුහුදු නයින්. මෙම උප කුළයට අයති සර්ප විෂේශ 13 පමණ අපේ රටින් හමුවන අතර ඔවුන් සියල්ලක්ම උග්‍ර විෂ සහිත ජලජ සර්පයින් වේ.

 Laticauinae උප කුළයට අයිති සර්පයින් අතරින් තොළ කහ මුහුදු නයා (Laticauda colubrine)මෙරටින් වාර්තා වෙනවා. මෙයාලා වෙරලාසන්නයේ ජීවත් වෙන. උග්‍ර විෂ සහිත සර්ප විෂේශයක්.

තොළ කහ මුහුදු නයා (Laticauda colubrine) 

Family Boidae

Family Boidae

අද අපි කතා කරන්න යන්නේ බොයිඩේ කියන සර්ප කුළය ගැනයි. එදා අපි කතා කරපු Family Colubridae මෙරට ඉන්න සර්පයෝ වැඩිම සංඛ්‍යාවක් අයිති වුනාට  Boidae කුළයට අයත් සර්පයින්ගෙන්  ලංකාවෙන් වාර්තා වෙන්නේ Gongylophis conicus හෙවත් වැළි පිඹුරා (Sand Boa) කියන සර්පයා විතරයි. පිඹුරා කියන නමින් හැදින්වුවාට මෙම සර්පයාට තියෙන්නේ පිඹුරාට වඩා දිගින් අඩු ශරීරයක්. 

මෙම කුළයට අයති වෙන්නේ සෙමින් සංචරනය කරන ඉතාමත් උදාසීන සර්ප විෂේශයි. මෙයාලා විශාල ශරීර දැරුවත්  ශරීර ප්‍රමාණය අතින් ගැහැනු සතුන් පිරිමි සතුන්ට වඩා ඉදිරියෙන් ඉන්නවා. පරිනාමයේදී න්‍යෂ්ඨ වී ගිය අසම්පූර්න පසුපස ගාත්‍රා මෙම කුළයේ සර්ප විෂේශ වල දැකගන්න පුලුවන්. ඒ වාගේම මෙම විෂේශ මියර සහිත කොරපොතු දරනවා. වැලි පිඹුරා බොහෝ විට වෙරලාසන්න වැලි ආශ්‍රිතව ජීවත් වෙනවා.

වැළි පිඹුරා

                                                                      (ඡායාරූපය- www. srilankanreptiles. com)

 

Family Colubridae

Family Colubridae කොලුබ්‍රිඩාවන් යන නමින් මෙයාලව හදුන්වනවා. ලොව විශාලතම සර්ප කුළය වන මෙයට දැනට හදුනාගත් සර්ප විශේෂ 1700කට අධික ප්‍රමාණයක් අයත් වෙනවා. ශ්‍රී ලංකාව තුළ හමුවන සර්ප විශේෂ අතරින්ද වැඩිම විෂේශ සංඛ්‍යාවක් (29ක් පමණ) අයත් වන්නේ මෙම කුළයටයි. මේ අතර මෙරටට ආවේනික සර්ප විශේෂ 9ක්ද ආවේනික උප විශේෂ 4ක්ද අයත්වේ. භෞමික වාසී, රුක්වාසී, ජලජවාසී පමණක් නොව පාංශුවාසී, යන ප්‍රධාන වාසස්ථාන සියල්ලෙහිම මෙම සර්පයින් දැක ගන්න පුලුවන්.

 මාපිලුන් (Cat snakes) හාල්දන්ඩන් (Bonze backs) දත්කැටියන්(Kukri snakes) විශේෂ පමණක් නොව අපට බහුලව හමුවන ගැරඩියන්ද (Rat snakes) අයත් වෙන්නේ මේ කුළයටයි. 

 අපේ රටේ හමුවෙන කොලුබ්‍රිඩාවන් අතරින්  ඇතැම් විෂේශ මද විෂ (mildly venomous) සහිත වන අතර බොහොමයක් විෂ රහිත (non-venomous) වේ. මෙම සර්පයින් බොහොමයක් දැනට වදවීමේ තර්ජනයට මුහුන පාලා තියෙනවා. ඒ නිසාම මේ අතරින් බොහොමයක් රතු දත්ත පොතේ Threatened යන කාණ්ඩය යටතේ වර්ගීකරණය කරලා තියෙනවා.

Family Acrochordidae

එදා අපි සර්පයින් වර්ගීකරණය ගැන කතා කරන කොට කිව්වනේ ලංකාවේ ඉන්න සර්පයෝ ප්‍රධාන කුළ 11ක් යටතේ වර්ගීකරණය කරන්න පුලුවන් කියලා. ඉතින් අපි අද ඉදන් කතා කරන්න යන්නේ ඒ එක් එක් කුළය ගැන.

Family Acrochordidae

මෙම කුලයට අයත් සර්පයින් අතරින් මෙරට තුළදී හමුවන්නේ රෙදි නයා /දිය ගොයා ලෙස හදුන්වන Acrochordus granulatus පමණයි.  මෙම කුලයේ සර්පයින් තරමක් විශාල, බර ශරීර දරනවා. ඒ වගේම රැළි වැටුනු ලිහිල් සමකින් ශරීරය ආවරණය වෙලා තියෙනවා.  ශරීරයේ ඉතා කුඩා කණිකාමය හැඩති අතිච්චාදනය නොවූ කොරපොතු පිහිටා තියෙනවා.

මෙයාලා ජලයේ ජීවත් වීමට අනුවර්තනය වෙලා ඉන්නවා. කිවුල් ජලයේ, කලපු වල වගේම වෙරලාසන්න පිරිසිදු ජල මූලාශ වලත් මෙම කුළයේ සර්පයින් දැක ගන්න පුලුවන්. ජලයේ පිහිනීමට මෙන්ම ජලයේ ගිලී විසීමටද මොවුනට හැකියාවක් තියෙනවා. වැඩුනු සත්වවයින් හා ලාබාල සත්ත්වයින් වර්ණයෙන් වෙනස් නිසා පැහැදිලිව වෙන් කරලා හදුනගන්න පුලුවන්.

(මෙම ඡායාරූප www.srilankanreptiles.com  වෙබ් අඩවියෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දකි.)